Tel tot 10 bij geopolitiek

Beperkingen van Soevereiniteit: 

Hoewel staten soeverein zijn, zijn er situaties waarin internationale samenwerking of ingrijpen noodzakelijk kan zijn,    bijvoorbeeld bij mensenrechtenkwesties of milieuvervuiling. Dit roept vragen op over hoe soevereiniteit in de praktijk wordt toegepast.

Verreweg de meeste oorlogen na 1945 zijn geïnitieerd door de Verenigde Staten, als onderdeel van een bewust beleid dat tot doel heeft: wereldwijde Amerikaanse dominantie.

The Grand Chessboard van Zbigniew Brzeziński, is een handleiding hoe de hegemonie zeker te stellen. Wil je een PDF bestand van dit boek, moet je even googelen.

Zijn belangrijkste aanbeveling: De V.S. moeten er bovenal voor zorgen dat er géén grootmacht kan ontstaan die het Euraziatische continent kan domineren. Zoals bijvoorbeeld Rusland. Controle over Oekraïne wordt in deze strijd om de wereldmacht als een belangrijke factor gezien door Brzezińki.

In overeenstemming met deze strategie hebben de Verenigde Staten, sinds de ineenstorting van de Sovjet-Unie in 1991, in Europa een beleid gevoerd dat erop is gericht om Rusland te omsingelen en verzwakken, om zo te voorkomen dat de Russen het Euraziatische continent kunnen domineren.

In de jaren negentig plunderden Russische oligarchen het land met steun van de Verenigde Staten. De door de Amerikanen begeleide economische ‘shock-therapie’ onder toenmalig president Jeltsin bracht Rusland aan de rand van de economische en financiële afgrond.

Tegelijkertijd hebben de Verenigde Staten, in tegenspraak met beloften gedaan aan toenmalig Sovjet-leider Gorbatsjov, de Navo gestaag uitgebreid in Oost-Europa.

In 1999 werden Polen, Tsjechië en Hongarije lid van de Navo. In 2004 traden Bulgarije, Estland, Letland, Litouwen, Roemenië, Slowakije en Slovenië toe. In 2009 volgden Albanië en Kroatië. En in 2017 voegde zich Montenegro daarbij.
Ook over het Navo-lidmaatschap van Georgië en Oekraïne wordt al jaren gesproken. Dat is er nog niet van gekomen, maar de Verenigde Staten hebben wel al wapens en ‘adviseurs’ geleverd aan Oekraïne, een land dat grenst aan Rusland, lang deel uitmaakte van Rusland en een omvangrijke Russische bevolking herbergt. Ze hebben uiteraard ook de andere nieuwe Navo-landen ruimschoots van wapens voorzien.

De Russische president Poetin geeft al jaren aan dat een Navo-lidmaatschap van Oekraïne en Georgië onacceptabel is voor Rusland, maar de Navo en Oekraïne hebben steeds geweigerd om dit uit te sluiten.

Met een Navo-lidmaatschap van Oekraïne ontstaat er voor Rusland een vijandige potentiële kernmacht pal aan zijn grens. Die vijandschap is de afgelopen jaren ook stelselmatig gestimuleerd door de Verenigde Staten. In 2014 werd de democratisch gekozen, pro-Russische Oekraïense president Yanukovych afgezet en vervangen door een pro-Amerikaanse president, Poroshenko, in een ‘revolutie’ die door de Verenigde Staten heimelijk werd gefinancierd en gesteund. Vanaf 2014 woedt er een oorlog in het oosten van Oekraïne, dat zich niet wilde neerleggen bij deze gang van zaken. In februari 2015 werd het Minsk 2 akkoord gesloten, dat voorzag in een wapenstilstand en autonomie voor delen van de Donbass regio. Rusland heeft jarenlang tevergeefs aangedrongen op naleving van dit akkoord. De oorlog in het oosten van Oekraïne ging gewoon door en kostte al aan 14.000 mensen het leven. Recentelijk heeft Rusland wederom aangedrongen op naleving van het akkoord en om veiligheidsgaranties gevraagd aan de VS, EU en Navo, maar niet gekregen. Integendeel, het Oekraïense leger maakte aanstalten om de aanval op Donetsk en Loegansk in te zetten, met wapens van de Navo. Dat bracht Poetin er naar eigen zeggen toe om militair in te grijpen.

Dit is niet een rechtvaardiging van de inval en de oorlog, wel een verklaring ervoor. Een invasie blijft een daad van agressie. Poetin is schuldig aan deze daad, maar hij niet alleen. Zijn besluit is mede het gevolg van het doelbewust, jaren lang negeren van legitieme Russische wensen door het westen.

De Oekraïne oorlog is de onze. Hoezo de onze?

Hou op over de speculaties wat Poetin allemaal kan aanrichten. Wat Poetin kan doet Trump. En als Poetin dit van plan zou zijn, had hij het allang gedaan.

• Al het materieel van de Nederlandse defensie kan in een te huren loods in Helmond.
• Miljarden gaan als steun en als lening naar het meest corrupte land op aarde.
• We zijn van gas en brandstoffen afhankelijk van de VS die nu ook over de olie beschikt van Venezuela door met de ons omringende naties ruzie te maken en een uit de lucht gegrepen energietransitie en stikstofbeleid. Ja hoor, ook nog de boeren het onmogelijk maken die jouw bord moeten vullen.
• 5% van het BBP gaat op aan defensie. We kopen wapentuig bij Bol.us, terwijl de NAVO op springen staat en Trump roept: I don’t give a damn.

Wat bij de westerse reactie op de oorlog ook betrokken dient te worden is de bredere context. De verontwaardiging over de oorlog in Oekraïne is terecht, maar hij is wel uiterst selectief.

De Verenigde Staten hebben sinds 1945 talrijke oorlogen gevoerd en staatsgrepen gepleegd. Ze schrokken daarbij niet terug voor nietsontziende bombardementen die vele burgerslachtoffers maakten, bijvoorbeeld in recente tijden in Joegoslavië, Irak, Afghanistan, Libië en Syrië, en daarvoor, tijdens de Koude Oorlog, in landen als Panama, Grenada, Vietnam en Cambodja.

De Verenigde Staten pleegden of ondersteunden staatsgrepen in vele landen in de wereld, waarbij uiteindelijk vele honderdduizenden mensen om het leven kwamen, zoals in Indonesië, Chili, Argentinië, Guatemala, Peru, de Dominicaanse Republiek, Panama, Iran, Libanon, Somalië, Soedan, Angola, Congo.

Om ‘vrijheid’ en ‘democratie’ was het daarbij nooit te doen. Gematigde vrijheidslievende regeringsleiders, zoals Mohammad Mosaddegh in Iran, Jacob Arbenz in Guatemala, en Patrice Lumumba in Congo, werden zonder pardon omgebracht of afgezet, en vervangen door wrede, ‘pro-westerse’ dictators als Shah Mohammad Reza Pahlavi, Mobutu Sese Seko en Carlos Castillo Armas, die honderdduizenden mensen uitmoordden.

In hun streven naar dominantie op de oliemarkt, steunen de Verenigde Staten (en de Europese landen) zonder problemen dictators in landen als Saoedi-Arabië, Koeweit en Azerbeidjan. Ze steunden jarenlang dictator Saddam Hoessein in zijn verwoestende oorlog met Iran. De Verenigde Staten hebben ook, als enige land ter wereld, atoombommen afgeworpen, op weerloze burgers. Ze hebben op grote schaal chemische wapens gebruikt in Vietnam en Cambodja. Ze schromen zelfs niet om gevangenen te martelen, zoals in Guantanamo Bay, waar nog steeds mensen vastzitten zonder vorm van proces.

Bij al deze misdaden tegen de menselijkheid bleef het van de kant van westerse regeringen en media oorverdovend stil. Geen regeringsleider in Den Haag die, bijvoorbeeld, opriep tot sancties tegen de Verenigde Staten nadat de burgerbevolking van Bagdad met een dagenlang shock-and-awe bombardement werd verpletterd. Niemand die suggereerde dat we de Verenigde Staten van het betalingsverkeer moesten afsnijden nadat ze het weerloze Afghanistan ‘terug naar de Middeleeuwen’ hadden gebombardeerd. Geen Amerikaanse dirigent werd ontslagen, geen sporter geboycot. Sterker, wij steunden de meeste Amerikaanse militaire acties direct en indirect op allerlei manieren. Vrijheid en democratie? Blijkbaar alleen als het ons uitkomt. Medelijden met de vele onschuldige slachtoffers? Nooit iets van gemerkt.

Welke presidenten zijn Trump voorafgegaan die met een onschuldige snuit heel veel bloed aan hun handen hebben.

Het patroon in militaire interventies:

Stap een: Informatie-oorlog.

In de VS is publieke steun cruciaal, niet alleen omwille van de politieke en sociale stabiliteit, maar ook om je kansen op herverkiezing te behouden. Je kunt er zeker van zijn dat elk potentieel conflict wordt voorafgegaan door de creatie van een vijand. Dit proces omvat een dubbele strategie van angstzaaierij en het doelbewust aanwakkeren van verdeeldheid. Hierin zie ik 9-11 als een luguber exemplarisch voorbeeld. Voorbeeld: in de aanloop van de VS-invasies in het Midden-Oosten, werd de regio op grote schaal gedemoniseerd, daarbij werd de nadruk gelegd op religie. Prominente beleidsadviseurs als Samuel Huntington voerden religieuze en culturele verschillen aan als de belangrijkste motivator voor oorlogen in de 21ste eeuw. Dit leidde o.a. tot extreme islamofobie en een sterke toename van haatmisdrijven in de VS.

Stap twee: Militarisering.

Vervolgens gaat onze regering met deze verhalen aan de slag. Militarisering gebeurt meestal onder het mom van afschrikking. Beschuldigingen over de intentie van de vijand om wereldwijde verwoesting te veroorzaken, zullen de zittingen van het Congres teisteren. Denktanks zullen terugvallen op de bekende afschrikkingsstrategieën uit het tijdperk van de Koude Oorlog - niemand lijkt ondertussen een beter idee te hebben ontwikkeld. De VS zal er dan voor kiezen om de militaire aanwezigheid in de betrokken regio te vergroten – "voor het geval dat". Voorbeeld: de militaire aanwezigheid van de VS rond Vietnam nam dramatisch toe als reactie op de angst voor het communisme. Alle acties ter militarisering van de regio -buiten oorlog- werden met ondubbelzinnige steun uitgevoerd.

Stap drie: Wachten tot de vonk aanslaat.

De VS is er beducht voor om de eerste stap te zetten. Geen enkele politieke leider wil immers beschouwd worden als degene die een oorlog is begonnen. In plaats daarvan worden alle triggers in werking gezet en wachten we tot er eentje ontploft. Dan kunnen we ten strijde trekken en doen alsof ons geen schuld treft. Voorbeeld: in augustus 1964, werden twee VS-destroyers (oorlogsschepen) naar de Golf van Tonkin gestuurd om de Noord-Vietnamese communicatie te onderscheppen, ter ondersteuning van het zuiden. Deze schepen werden beschoten, wat de VS de mogelijkheid gaf om aan te kondigen dat er met geweld gereageerd moest worden.

Stap vier: Oorlog.

De president zal dan een plechtige, geresigneerde oorlogsverklaring afleggen. We moeten troepen sturen om de wereldvrede te verdedigen, zal er worden gezegd. Het is voor het grotere goed. We zijn in een hoek gedreven en hebben geen andere opties. Voorbeeld: president George Bush bestempelde de invasie van Irak in 2003 als een “preventieve oorlog” en beweerde dat er troepen gestuurd moesten worden om een erger alternatief te voorkomen. De geruchten over de aanwezigheid van massavernietigingswapens in Irak werden later ontkracht.

Stap vijf: Mislukking.

Het conflict zal waarschijnlijk slepend zijn en lang duren. Als we afgaan op de geschiedenis, zullen er duizenden doden vallen - velen van hen onschuldige burgers die in het spervuur terechtkomen. Massaal geweld zal waarschijnlijk leiden tot chronische instabiliteit, economische verwoesting en de verzwakking van de staat. Voorbeeld: sinds de VS-invasie in Irak geraakten meer dan een miljoen burgers ontheemd en hebben drie miljoen mensen humanitaire hulp nodig. De VS liet een machtsvacuüm achter, waardoor gewapende militante groeperingen verschillende regio's van het land konden overnemen. Politieke stabiliteit is tot op de dag van vandaag ver weg.

Stap zes: Spijt

Het kan even duren, maar uiteindelijk werpt de geschiedenis een andere blik op de feiten. Oorlog wordt naderhand zelden als succesvol beschouwd en bijna nooit in een positief licht gezien. Dit is niet iets waar hard moet over worden nagedacht - het is omdat oorlog nefast is. Voorbeeld: een meerderheid van de Irak- en Afghanistan-veteranen in de VS is het erover eens dat de oorlogen het niet waard waren. Een meerderheid van de Amerikanen heeft ook spijt van de oorlog in Vietnam.

Stap zeven: Geheugenverlies

Velen van ons hebben deze eerdere oorlogen meegemaakt en gezien welke schade ze hebben aangericht, niet alleen in het buitenland, maar ook in onze eigen gemeenschappen. En toch lijkt onze regering te kampen met chronisch en ernstig geheugenverlies, wat een weerslag heeft in de media en in onze eigen gedachten. Om echt op te komen voor vrede, moeten we ons de tragediën herinneren en de lessen die daaruit te trekken vallen, meedragen.